Dünyada sadece İstanbul’da yetişen ve adını İstanbul’dan alan İstanbulensis (İstanbul Çiğdemi)… İstanbulensis sadece İstanbul’da yetişen 18 endemik bitki türü arasında yer alıyor. Her yıl havaların ısınmasıyla birlikte kendini gösteren bu nadide çiçek Şubat ve Nisan ayları arasında görülüyor. İstanbulensis, sadece Sultanbeyli ilçesi sınırlarında yer alan Aydos Ormanlarında görülüyor. Sabah güneşi ile sarı taç yapraklarını açan çiçek, güneşin batması ile birlikte yapraklarını kapatıyor…
Sarı rengi ile baharı müjdeleyen İstanbul Çiğdemi İstanbulensis, 1982 yılında İngiliz bilim adamı Brian Mathew tarafından yeni bir çiğdem türü olarak dünyaya tanıtıldı. Latince ismi “Crocus Olivieri İstanbulensis” olan bu çiğdem halk arasında İstanbul çiğdemi olarak anılıyor olsa da İstanbulensis ismide oldukça yaygın. Özellikle yetiştiği bölge olan Sultanbeyli Belediyesi, bu çiçeği belediye logosu olarak kullanıyor. Belediye geçtiğimiz yıllarda İstanbulensis adına bir fesvalde düzenlemiş. Ayrıca çiçeğin çoğaltılarak ilçe geneline yayılması içinde çalışmalar yapmış.

İstanbulensis (İstanbul Çiğdemi), bilimsel adıyla Crocus istanbulensis, İstanbul’a özgü endemik bir çiğdem türüdür. İşte İstanbulensis hakkında bazı önemli bilgiler:
🌼 İstanbulensis (İstanbul Çiğdemi) Hakkında Bilgiler
- Bilimsel Adı: Crocus istanbulensis
- Aile: Iridaceae (Süsengiller)
- Tür: Soğanlı, çok yıllık bir bitkidir.
- Çiçeklenme Zamanı: Genellikle Şubat-Mart aylarında çiçek açar.
🌿 Habitatı ve Yayılımı
- İstanbulensis, yalnızca İstanbul’un Anadolu Yakası’nda, özellikle Aydos Ormanı ve çevresinde doğal olarak yetişir.
- Bu bitki İstanbul’a özgüdür (endemiktir), başka bir yerde doğal olarak bulunmaz.
💛 Görünümü
- Çiçekleri genellikle parlak sarı renklidir.
- Yaprakları ince, uzun ve yeşildir, yaprakların ortasında beyaz bir çizgi bulunur.
- Çiçekleri küçük ve zarif bir görünüme sahiptir.
🌱 Ekolojik Önemi
- İstanbulensis, İstanbul’un biyolojik çeşitliliği için önemli bir göstergedir.
- Arılar ve diğer polinatörler için erken bahar döneminde önemli bir nektar kaynağıdır.
⚠️ Koruma Durumu
- Şehirleşme, orman tahribatı ve kaçak toplanma nedeniyle tehdit altındadır.
- Nadir ve koruma altında bir türdür.
💡 İstanbulensis, İstanbul’un doğal zenginliklerini ve biyolojik çeşitliliğini temsil ettiği için şehrin sembolik bitkilerinden biri olarak kabul edilir.
İstanbulensis maalesef çok az açan bir çiçek. Yılda sadece 30-40 kök kadar açıyor. Ardından çiçeğin soğanı yumru şekilde ertesi yılı bekliyor. Bu sebeple tükenme riski de yüksek bir çiçek. Bu çiçeğin korunmaya ihtiyacı var ve bu konuda sürekli uyarılar yapılıyor. O nedenle de çiçeği kopartarak toplamak yada toprağıyla birlikte alıp evdeki saksıya hapsetmek çok yanlış. Bu konuda oldukça duyarlı olunmalı. Çiçekler dalında güzeldir özelliklede İstanbulensis…
Son yıllarda koruma altına alınan ve neslinin tükenmemesi için Sultanbeyli Belediyesi tarafından ilçenin belirli noktalarında da yetiştirilmeye başlanan “İstanbulensis” çiçeğinin ilçe genelinde yetiştirilmesi ve dünyaya tanıtımı hedefleniyor.

Kaynaklar: Wikipedia
İstanbul’a ait diğer çiçekleri incelemek isterseniz https://www.istanbuldelisi.net/istanbulun-cicekleri/ yazımızı inceleyebilirsiniz.

Çiğdem çiçeğini biliyordum ama bu türünün sadece İStanbulda yetiştiğini bilmiyorudum. Güzel bilgi, teşekkürler