İstanbul’da Lale Zamanı

İstanbul’da Lale Kültürü ve Tarihi

Şimdi İstanbul’da Lale Zamanı… Her yıl Nisan ayının gelmesi ile tüm şehir milyonlarca lale ile donatılır, Lale Festivali düzenlenirdi… Bu yıl Koronavirüs pandemisi sebebi ile Mart ayını evlerimizde geçirdik, Nisan ayını da evde geçireceğiz gibi görünüyor. Olsun, Sağlık herşeyden önemli öyle değil mi? Bu günlerde geçecek ve eski güzel, güneşli günlerimize kavuşacağız.

Her yıl bu zamanlarda blogda düzenlenecek olan Lale Festivali hakkında bilgiler verirdim. Bu yıl virüs olmasaydın 15.cisi düzenlenecek olan Lale Festivali haliyle yapılamayacak. Bende bu yıl İstanbul’da Lalenin tarihi ve Lale kültürü hakkında bilgi paylaşmak istedim.

Lale’nin İstanbul’a Gelişi

Lale’nin İstanbul’a gelişi asırlar öncesine dayanır. Sadece topraklarımıza değil kültürümüze de kök salmış, hayatımızın birçok alanında yer almıştır lale. Sadece çiçek olarak değil elbette. Motif olarak, desen olarak, sanat, mimari, çinicilik vb. birçok alanda kullanılmıştır.

Lale aslında soğuk iklimleri seven, kayalıkları seven bir bitkidir. Ancak bir şekilde İstanbul iklimine de uyum sağlamıştır. Lale hakkında uzmanlar birçok araştırma yapmış. Okuduğum kaynaklarda öğrendiğim kadarıyla Lale, Anadolu Selçukluları ile İran üzerinden Anadolu’ya gelmiş ve Türkler ile birlikte Anadolu topraklarına yerleşmiş.

Lale Anadolu Selçukluları zamanında çokça değer görmüştür. Lale motifini kıyafetlerden çini işlemelerine kadar birçok alanda kullanmışlardır. Eskilerden kalma motiflere hiç dikkat ettiniz mi? Bu laleler sivri uçlu, uzun boylu doğal ortamlarında yetişen laleler. Bugünkü laleler biraz daha farklı, günümüze ulaşana kadar biraz evrim geçirmiş gibi görünüyor.

Osmanlı Döneminde Lale

Lale, Osmanlı döneminde de önemli bir yere sahipti. Bugün İstanbul’da hemen her köşede görebileceğimiz tarihi eserlerde mutlaka lale motifine rastlıyoruz. 16. yüzyılda Lale yabani bir çiçek olmaktan öte bahçe çiçeği olmaya başlıyor. Cinsler, türler özelliklerine göre seçilmiş, aşılanmış ve yeni lale türleri üretilmiş. O motiflerde gördüğümüz İstanbul Lalesi olarak adlandırılan ince, uzun, uçları giderek incelen laleler ortaya çıkıyor ve çok kıymetleniyor. Bu lalelerin soğanları da o dönem çok değerli olmuştur.  Bu şekilde günümüze kadar gelmiştir.

Lale’nin Avrupa’ya Gidişi

Evet birçoğumuz Lale’nin anavatanını Laleleri ile ünlü Hollanda sanıyor. Açıkçası geçmişte bende öyle sanırdım…  Ancak lale Avrupa’ya Osmanlı döneminde gitmiş. Kanuni döneminde lale en parlak dönemlerinden birini yaşamış, her bahçe özellikle saray bahçeleri lale çeşitleri ile donatılmıştır. Avusturya’dan gelen bir elçi hayran kaldığı lalelerin soğanlarından giderken yanında götürüyor, önce Viyana’ya sonra Hollanda’ya yayılmış.

İstanbul’da Lale

Bugün İstanbul’da lale İstanbul’un birçok köşesinde görülüyor. Lale soğanları Şubat ayında dikiliyor, Mart ayında yeşermeye başlayan lale soğanları Nisan ayında çiçeklenmeye başlar. Yazımızın başında da bahsettiğimiz gibi her yıl Nisan ayında Lale Festivalleri düzenlenir. Festival kapsamında milyonlarca lale dikiliyor, yerli yabancı birçok turist İstanbul’a laleleri görmeye geliyor. Emirgan, Sultanahmet Meydanı, Fethipaşa Korusu lalelerin en yoğun olduğu yerler arasında…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.